İYS kaydı: kim kaydolmak zorunda, nasıl yapılır?
"Bu ay %20 indirim" mesajı bir ticari elektronik iletidir ve göndermeden önce iki şeye ihtiyacınız vardır: alıcının onayı ve bu onayın İYS'ye yüklenmiş olması. "Randevunuz yarın 10:00" mesajı ise başka bir şeydir. Bu rehber ikisini ayırmayı ve gerekeni yapmayı anlatıyor.
⚖️ Genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Kayıt eşikleri, ücret tarifeleri ve süreler değişebilir; işlem yapmadan önce İYS'nin resmî sitesinden güncel bilgiyi doğrulayın.
İYS nedir, neden var?
İleti Yönetim Sistemi, ticari elektronik iletiler için onayların ve ret bildirimlerinin tutulduğu merkezî bir sistemdir. Mantığı şu: bir vatandaş tek bir yerden hangi firmadan ileti almak istediğini görebilsin ve tek hareketle çıkabilsin. Firmalar açısından ise ispat yükünü tersine çevirir: onayın var olduğunu kanıtlamak gönderen tarafın görevidir ve o kanıt sistemde durur.
Yaptırım tarafı ciddidir: onaysız gönderilen ticari ileti idari para cezasına konu olabilir ve şikâyet mekanizması işler. Bu yüzden "biz zaten müşterimize yazıyoruz" savunması pratikte bir karşılık bulmaz.
Hangi mesaj ticari ileti, hangisi değil?
Ayrım, gönderdiğiniz mesajın amacına bakar. Aşağıdaki tablo günlük bir stüdyo pratiğinden:
| Mesaj | Niteliği | Onay gerekir mi? |
|---|---|---|
| "Yarın 10:00 reformer dersiniz var." | Hizmetin ifasına ilişkin bilgilendirme | Hayır |
| "Dersiniz iptal edildi, telafi hakkınız tanımlandı." | Bilgilendirme | Hayır |
| "Paketinizde 2 ders kaldı." | Mevcut hizmete ilişkin bilgilendirme | Hayır |
| "Eylülde yeni paketlerde %20 indirim!" | Ticari ileti | Evet |
| "Sizi özledik, geri dönün, ilk ders bizden." | Ticari ileti (geri kazanım) | Evet |
| "Yeni şubemiz açıldı!" | Ticari ileti | Evet |
Sınırdaki mesajlarda kural basittir: mesajın içinde satmaya çalıştığınız bir şey varsa ticari iletidir. Bir hatırlatmanın sonuna eklenen "bu arada yeni paketlerimize bakın" cümlesi, o hatırlatmanın tamamını ticari ileti hâline getirir. Karıştırmayın: bilgilendirmeyi bilgilendirme olarak bırakın.
Kim kaydolmak zorunda?
Yükümlülük, ticari elektronik iletiyi gönderen hizmet sağlayıcıya aittir. Yani stüdyonuz kendi üyelerine kampanya mesajı gönderiyorsa yükümlü olan stüdyodur; kullandığınız yazılım ya da mesaj altyapısı sizin yerinize hizmet sağlayıcı olamaz. Bir yazılım size gönderim aracı verir, hukuki sıfatınızı devralmaz.
Buradan çıkan iki sonuç:
- Kayıt kurumunuzun unvanı ve vergi bilgileriyle yapılır.
- Yalnızca randevu hatırlatması gönderiyor, hiç kampanya yapmıyorsanız ticari ileti göndermiyorsunuz demektir, ama bu kararı "biz kampanya yapmıyoruz" varsayımıyla değil, gönderdiğiniz mesajların metnine bakarak verin.
Adım adım kayıt
- Kurum bilgilerinizi hazırlayın. Ticari unvan, vergi numarası, MERSİS bilgisi ve yetkili kişi. Şahıs işletmesi ve şirket için süreç farklı ilerler.
- İYS'ye kayıt olun ve marka/hizmet sağlayıcı tanımınızı yapın. Birden fazla şubeniz tek tüzel kişilik altındaysa genellikle tek kayıt yeterlidir.
- Ücreti kontrol edin. İYS ücretlidir ve tarife büyüklüğe göre değişir; güncel tarifeyi resmî kaynaktan doğrulayın.
- Mevcut onaylarınızı yükleyin. Elinizde daha önce alınmış izinler varsa bunları sisteme yüklersiniz. ⚠️ Yükleyeceğiniz her onayın ispatlanabilir olması gerekir: ne zaman, hangi yolla alındı? İspatı olmayan bir onayı yüklemek, riski kapatmaz, büyütür.
- Gönderim öncesi kontrolü yerleştirin. Kampanya gönderirken listenizi İYS'deki izin durumuna göre süzün. Bu adım elle yapıldığında er ya da geç atlanır; otomatikleştirin.
- Ret bildirimlerini geri yazın. Bir üye size doğrudan "istemiyorum" dediğinde bu, İYS tarafına da yansımalıdır.
Onayı nasıl almalı, nasıl almamalı
Geçerli bir onay, kişinin bilerek ve isteyerek verdiği onaydır. Sahada en sık gördüğümüz üç hata:
- Önceden işaretlenmiş kutucuk. Kişi bir şey yapmadan onay vermiş sayılamaz.
- Tek kutucukta birleştirme. "Aydınlatma metnini okudum ve kampanya mesajı almak istiyorum" tek satırsa, ikisi de sakatlanır. Aydınlatma onayı zorunlu, ticari ileti izni isteğe bağlıdır ve ayrı sorulmalıdır.
- Hizmetin koşulu hâline getirme. "İzin vermezsen üye olamazsın" dediğiniz anda özgür irade kalmaz.
Onayı alırken kaydedin: kim, ne zaman, hangi kanaldan, hangi metne. Bir şikâyet geldiğinde göstereceğiniz şey budur.
Ret hakkı: her iletide, kolay ve bedelsiz
Gönderdiğiniz her ticari iletide alıcının reddetme imkânı bulunmak zorundadır ve bu imkân kolay, bedelsiz olmalıdır. Ret geldiğinde gecikmeksizin durdurmanız gerekir.
⚠️ WhatsApp'ta özel bir tuzak var: üye "İPTAL" yazdığında bu, bir randevu iptali de olabilir, bir pazarlama reddi de. Doğru davranış ikisini karıştırmamak: pazarlamayı derhal durdurup ardından neyi kastettiğini sormaktır. Yanlış davranış, üyenin dersini iptal etmektir; ya da tersi, reddi hiç işlememektir.
Bir başka nokta: ret kanaldan bağımsızdır. Üye size yüz yüze "artık mesaj göndermeyin" dediyse, bu SMS için de e-posta için de geçerlidir ve kayda geçmelidir.
Sık sorulanlar
Kendi telefonumdan tek tek yazıyorum, yine de gerekli mi?
Mesajın ticari nitelikte olup olmadığı, hangi cihazdan gönderildiğine değil içeriğine ve amacına bakar. Toplu gönderim aracı kullanmamak yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Üyem zaten müşterim, onay gerekir mi?
Mevcut müşteriye yönelik bazı bilgilendirmeler ticari ileti sayılmaz; ancak yeni bir kampanya teklifi ticari iletidir. "Zaten müşterim" tek başına bir muafiyet üretmez.
WhatsApp'a da uygulanır mı?
Uygulamanın hangi kanalları kapsadığı tartışılan bir alandır. Güvenli taraf açıktır: izin isteyin. İzinli bir listeye göndermek hiçbir durumda sizi riske atmaz; izinsiz göndermek her durumda atabilir.
Üye listemi başka bir yerden aldım, kullanabilir miyim?
Hayır. Onay kişiye ve markaya özeldir; devredilmez. Satın alınan ya da başka bir kurumdan devralınan liste, onaylı liste değildir.
Kontrol listesi
- Gönderdiğim mesajları ticari / bilgilendirme diye ayırdım.
- Ticari ileti gönderiyorsam İYS kaydım var.
- Ticari ileti izni, aydınlatma onayından ayrı bir kutucukta alınıyor.
- Hiçbir kutucuk önceden işaretli değil.
- Her onayın tarihi, kanalı ve metni kayıtlı.
- Kampanya listesi gönderim öncesi izne göre süzülüyor.
- Her ticari iletide kolay ve bedelsiz bir ret yolu var.
- Ret geldiğinde pazarlama derhal duruyor ve kayda geçiyor.
- "İPTAL" mesajında niyet soruluyor, randevu körlemesine iptal edilmiyor.